JavaScript must be enabled in order for you to see "WP Copy Data Protect" effect. However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser. To see full result of "WP Copy Data Protector", enable JavaScript by changing your browser options, then try again.

30% empreza nasional ‘lulun biti’  70% empreza internasional husik TL

30% empreza nasional ‘lulun biti’   70% empreza internasional husik TL

Situasaun politika ohin loron ne’ebe fo implikasaun negativa kresimentu ekonomia tun ba porsentu tolu (3%) prezodika maka’as mos ba kresimentu setor privadu nasional nian no implika mos ba vontade  investimentu husi empreza internasional sira iha Timor Leste.

Tuir levantamentu husi Camara Comerçio Industria Timor Leste (CCI-TL) nian katak, hafoin Timor Leste tama iha impase politiku atu besik tinan ida ona ne’e, ne’ebe halo Estadu la iha osan ba makina dezenvolvimentuhalo setor rpviadu nasional kuaze 30% mak ‘lulun biti’ no kauze 70% empreza internasional sira haksit sai husi Timor Leste hodi lori fila sira nia osan no invesitmentu ba rai seluk.

Prezidenti Câmara Comerçio no Industria Timor-Leste (CCI-TL), Oscar Lima, triste ho impase politiku ne’e, tanba fo impaktu maka’as ba setor ekonomia, liu-liu ba vida moris povu nian.

“Kona ba kresimentu ekonomia tun 3% ne’e, hau hanoin tristi, tanba tuir lolos buat sira ne’e labele akontese, maibe akontese ona tanba ne’e maka situasaun ne’ebe ita tenke simu realidade, impase politiku ne’e kuaze tinan ida ona, nune’e afeta tebes atu hetan osan,” hateten Oscar Lima, hodi repsonde JNDiario iha Edefisiu CCI-TL, Dili, Kinta (16/8/2018).

Nia konfesa katak, Governu anterior iha tusan ba emprezariu sira, la’os lakohi selu, maibe momentu ne’eba selu oituan-oituan tanba projetu ne’e barak teb-tebes, entaun ema barak nia osan investe hotu tiha ba iha projetu Estadu.

Oscar Lima hatutan, Setor privadu sira durante ne’e maioria investe iha area konstrusaun hanesan estrada no edefisiu. Tanba ne’e, barak gasta hotu ona osan ba projetu depois tinan ida resin laiha pagamentu, entaun ida ne’e ninia impaktu boot teb-tebes atu emprezariu sira aguenta moris.

Lee hotu :   MCIA lansa produtu merkadoria

Relasiona ho situasaun agora, Prezidenti CCI-TL ne’e halo komparasaun katak, iha tinan hirak liu ba situasaun la’o normal, ne’ebe la afeta, tanba pagamentu ba projetu sira ne’e lao diak ne’ebe osan sempre iha.

“Situasaun normal hau hakarak koalia lolos katak pagamentu normal, osan ne’e namkari barak ba kraik, hakarak ka lakohi osan ne’ebe namkari ba kraik barak liu ne’e mai husi setor publiku, mai husi Governu rasik, ema barak protesta katak setor privadu depende deit ba setor publiku, hau hakarak dehan katak ne’e normal, tanba se ami la depende ba setor publiku laiha tan ema atu halo investimentu mai Estadu, tanba ne’e maka hau hanesan prezidenti CCI sempre defende katak projeto setor publiku nian emprezarios nasionais maka tenke kaer, se nia la kaer nia husik ba ema liur, maka investimentu mos sei la akontese,” afirma Oscar Lima.

Nia mos rekoñese katak, dadaun ne’e importasaun menus, tanba osan laiha, ne’ebe kompanhia sira ne’ebe dadaun sei ejiste, tanba iha osan oitaon hodi sustenta deit sira nia funsionario hodi hamoris nafatin sira nia empreza.

Relasiona ho impasse politiku ne’ebe to’o agora seidauk iha soluzaun, Emprezario Timoroan ne’e husu ba nai ulun boot sira katak dalan diak liu maka tur hamutuk hodi buka solusaun ba impasse ne’e, tanba impaktu husi situasaun ne’e maioria povu ki’ik.

“Ba hau laiha dalan seluk atu hakotu impase ne’e, dalan ida ne’ebe diak liu ona maka maun boot sira tenke tur hamutuk, los duni katak sira iha dereito atu halo politika, maibe husu ba maun boot sira katak tau konsiderasaun ne’e as liu ba povu nia moris do que sira nia politika deit,” afirma Oscar Lima.

Lee hotu :   Oscar Lima: Diak liu Governu selu dívida antes Dezembru

Oscar Lima dehan, maske impasse politika ne’e mosu, maibe Banku sira ne’ebe sai ona parseiro CCI-TL nian nafatin koopera diak ho instituisaun finanseira sira maka henensa, Banco Nacional Comersiu Timor-Leste (BNCTL), Manku Mandiri, BNU, BRI ho ANZ.

Husi sorin seluk, ONG Luta Hamutuk (LH) nia dadus katak, kuaze empreza 200 mak bankarota alias lulun biti tanba la iha kbi’it finanseira.

Kuaze fulan 10 nia laran ona mak makina Estadu Timor nian moris ho orsamentu duodesimu, tanba ne’e, defisil tebes atu osan ho valor boot sai husi Governu ba selu projetu fiziku Estadu nian.

“Ita hatene ita ne’e nasaun konsumedor, ita la halo podusaun ne’ebé mak bo’ot, oinsa atu sai alternativu belé hasoru situasaun impase politiku ne’ebé mosu. Ita nia empreza barak mos mak dependensia ba projetu Estadu nian, tanba ne’e wainhira akontese impase politiku, maka ita nia empreza sira mos sofre konsekuensia,”  hateten  Diretór Luta Hamutuk, José  Alves da Costa.

Nia hateten, bainhira atu hadia  kresimentu ekonomia oinsa timor aon sira,  liu liu empreza Timor  oan sira tenke buka ona alternativu ba investimentu hodi kria industria ki’ik oinsa belé sustenta sira nia existensia belé sai fornesedór.

Nia husu mos ba VIII Governu Konstiruisional oinsa mak atu fó apoiu empreza lokal sira atu fila fali ba iha setór produtivu hanesan setór industria tenke fó espasu ba sira no mós apoiu finanseiru oinsa  belé hadia situasaun. mia/ety

Add to Comments Here!!!!

error: Content is protected.
Secured By miniOrange
You might also like:
Asegura Tasi Timor, Governu sei konjunta forsa F-FDTL ho PNTL

Ministru Defeza Seguransa (MDS), Filomeno Paixão...

Ajuda dezenvolvimentu TL, PM Taur husu ADB tenki prontu hasoru dezafiu

Diretor Asia Development Bank (ADB), Paolo...

Partisipa Asian Games, PR husu Atleta TL hatudu espíritu kompetitivu

Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres ‘Lu-Olo’,...

Close