GMN TV Politika Formasaun VII Governu la priense konstituisaun

Formasaun VII Governu la priense konstituisaun

0 views

Bankada opozisaun CNRT iha Parlamentu Nasionál (PN), konsidera formasaun VII Governu, la priense kritériu konstituisaun RDTL, tanba laiha aliansa maioria iha PN.

Xefi bankada CNRT, Arão Noe, hateten, tuir nia interpretasaun ba formasaun VII Governu ne’e mós kontra konstituisaun.

“Se aliansa maioria Parlamentar ne’e, tenki konside ona ba 50+1, ka kadeira ne’e tenki liu husi metade. Kuandu hatete dehan maioria, iha ne’eba tenki priense ona Aliansa Maioria Parlamentar, no ho ida ne’e mak bele indizita Primeiru Ministru,” relata Arão Noe ba jornalista sira iha PN, Kuarta (20/09).

Artigu 85 konstituisaun RDTL, alinea D hateten, Prezidenti Repúblika foti no fó pose ba Primeiru Ministru, ne’ebé partidu aliansa partidu sira ho maioria parlamentár sei foti, wainhira rona partidu polítiku sira-ne’ebé iha Parlamentu Nasionál.

Maibé realidade ne’ebé iha, formasaun VII Governu ne’e, la refleta saida mak konstuisaun RDTL hateten ona.

Arão Noe  hatutan, agora dadauk ne’e, Prezidenti Repúblika bazeia duni ba artigu 106, maibé nia interpretasaun ne’e mak ladun kona, tanba partidu ne’ebé manan, la’os manan ho maioria kualifikada, maibé maioria simples.

Artigu 106 konstituisaun RDTL, alinea 1 hateten, Primeiru-Ministru hili hosi partidu ida ne’ebé iha votu barak liu ka hosi aliansa partidu sira-ne’ebé iha nia ema barak iha Parlamentu no iha nomeasaun hosi Prezidenti- Repúblika, wainhira rona tiha partidu polítiku sira ne’ebé iha reprezentante sira iha Parlamentu Nasionál.

Aliena 2 hateten, membru Governu sira seluk, Prezidenti Repúblika mak sei hili liu husi Primeiru Ministru nia proposta.

“Ho asina akordu aliansa ida ho PD mós, hamutuk kadeira 30 de’it, entaun seidauk priense kritéria ida 50+1 ne’e, no tuir lolos ne’e labele, tanba la priense kritéria aliansa maioria Parlamentar,” katak Arão Noe.

Maibé Arão Noe dehan, ida ne’e depende ba partidu mais votadu nia negosiasaun atu bele hetan konsensu polítika ho partidu sira seluk ne’ebé mak iha opozisaun atu hetan apoiu.

“Tanba ne’e mak ha’u hanoin frajil ba Governu ne’ebé mak agora iha. Agora hateten fali dehan, Parlamentu Nasionál mak garante ne’e susar, tanba Prezidenti Repúblika hatene hela katak, situasaun frajilidade ne’e iha hela,”katak Arão.

Alende ne’e, Xefi bankada FRETILIN, Francisco Branco hateten, konstituisaun artigu 85 hateten katak, partidu mais votadu mak forma Governu.

“Ida ne’e la inkonstitusionál ida, ita lalika buka hamosu inkonstitusionalidade desizaun ida ne’e, tanba iha ne’eba klaru katak, partidu mais votadu mak forma Governu, entaun laiha inkonstitusionalidade. Governu minoria mós bele la’o, kuandu parte Estadu nian hotu iha sentidu Estadu, bainhira observa tiha programa Governu no orsamentu ne’ebé Governu aprezenta ne’e, diak ba benefisia povu nia moris, ha’u fiar katak, deputadu sira sei tuir sira-nia konsiensia atu vota a favor,” katak Branco.

Nia haktuir, depois FRETILIN halo negosiasaun ho partidu sira seluk, hamosu Governu minoria ida, no minoria ne’e avansa hodi forma VII Governu.

Francisco Branco dehan, ida ne’e hanesan prátika no kultura diak ida, tanba kuandu aban bainrua partidu ida manan maioria simples hanesan ne’e, hotu-hotu tenki kontribui hodi fó apoiu ba Governasaun ne’e.

“Desizaun Prezidenti Repúblika nian ne’e, la’os partidarismu, kebetulan nia uluk Prezidenti partidu FRETILIN, maibé agora Prezidenti ba povu tomak. Entaun desizaun ne’e, desizaun Estadu, entaun ita lalika buka atu kondena malu,”dehan Francisco Branco.

Nune’e mós, Xefi bankada PLP, Fidelis Magalhães hateten, PLP lakohi komenta kona ba ida ne’e, tanba ema hotu hatene katak, Parlamentu Nasionál mak hahoris Governu.

Kona ba Governu minoritária ne’e, Fidelis dehan, ida ne’e kabe ba Prezidenti Repúblika nia desizaun, hodi bele garante Governu ida ne’e to’o tinan lima.cos


Banner

Foto

Notisia Ikus

Prezidente EDTL.EP: La fasil rezolve eletrisidade lakan-mate

October 22, 2021
Prezidente Konsellu Administrasaun Eletrisidade ...

Ramos Horta: TL presiza ospitál modernu

October 22, 2021
Eis Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, ha...

Ekipa haat husi MJ sei aranka ba rai-liur

October 22, 2021
Ministru Justisa (MJ), Manuel Carceres, informa,...

ONU sei fó asisténsia ba ElPrez no ElPar

October 21, 2021
Reprezentante Organizasaun Nasaun Unida (ONU) se...

Kalendáriu audiénsia OJE 2022, Komisaun C aprova ona

October 21, 2021
Prezidente Komisaun C, ne’ebé trata asuntu fi...
1 2 3 654

About

Grupo Média Nacional was founded on the 19th December, 2003 with the aim of contributing to the development of media in the newly independent Timor-Leste. In that respective year, "Jornal Nacional Semanário" weekly newspaper was launched and in 2005 the Group ... more

Phone: 3311441
Email: [email protected]
Address: Dom boaventura no 8, Bebora Dili, Timor Leste.

GMN Map

Copyright © 2021 GMN TV | All right reserved.
apartmentmap-marker