FRETILIN KESTIONA PROJETU 140 LAIHA KONTRATU ■PM TAUR HUSU APREZENTA FAKTUS

Deputadu bankada FRETILIN iha Parlamentu Nasional, Marito Mota, kestiona projetu 140 ne’ebé mosu iha V to’o VI Governu laiha kontratu, maibé ezije atu halo pagamentu.

Marito Mota hatutan, durante Primeiru Ministru Taur Matan Ruak sei asume pasta hanesan Prezidenti Repúblika, kontra maka’as aktu korrupsaun.

 “Projetu sira ne’e agora presiza pagamentu, iha ita bo’ot nia Governasaun ne’e,  oinsa ho projetu sira ne’e,”katak Marito Mota iha plenária PN, bainhira debate programa VIII Governu nian ba loron daruak, Kinta (26/07).

Alende ne’e, nia husu ba PM Taur atu halo esplikasaun kona-ba situasaun ne’ebé dadauk ne’e Governu enfrenta.

“To’o ohin loron, ita haree katak, banku hira iha Dili, ita nia veteranus, inan no aman sira dader ba forma to’o lokraik fila de’it ba uma, tanba tanba seidauk hetan sira nia direitu hanesan veteranus, tanba ita hatene katak, luta ba libertasaun sira nia kontribuisaun maka’as tebes,” katak Marito.

Nia haktuir, problema ida seluk mak, funsionáriu kontradu barak mak sira nia kontradu remata ona iha fulan ida ne’e, maibé lahetan prolongasaun ba sira nia kontratu.

Alende ne’e, Deputadu José Pacheco husi bankada FRETILIN, hateten, Timoroan sira nia luta ba rai ida ne’e, lori tinan barak tebes mak hetan ukun rasik an, tanba Timoroan hotu iha promesa rua de’it.

“Ida ita tenki liberta rai ida ne’e, no ida seluk ita kore povu Timor Leste husi kiak no mukit. Ida ita atinji duni ona, mas ida seluk atu kore povu husi kiak no mukit mak ita sei diskuti hela ne’e. iha razoens oi-oin kona ba atu liberta povu ida ne’e, kestaun poder, kestaun interese, kestaun orsamentu no mal gastus. Buat sira ne’e mak halo ita la atinji ita-nia promesa segundu ne’e,”katak Pacheco.

Nia dehan, iha programa VIII Governu nian ne’e, sita mós liafuan ida ne’ebé hateten, kompromete atu redus kiak iha Timor Leste.

“Iha VI Governu, ita bo’ot (PM Taur), ezerse kargu hanesan Prezidenti Repúblika, no durante ita bo’ot nia mandatu, ita bo’ot halo vizita ba Suku 442 iha Timor tomak. Haree ba liafuan redus kiak no mukit ne’e, pelemenus iha ita bo’ot nia vizita Suku ne’e, haree katak, Suku sira ne’e redus ona balun kona ba kiak no mukit ne’e ka la’e, ka sei hein programa VIII Governu ida ne’e mak foin ba redus,” katak Paiseco.

Hatan kona ba situasaun ne’e, Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak husu ba deputadu Marito Mota atu aprezenta faktus. “Karik deputadu iha dadus, favor ida bele fó hela ha’u nia Ministru Obras Públika,” dehan Taur Matan Ruak.

Nia haktuir, projetu uma MDG ne’e, Governu suspende kleur tiha ona, no Governu sei haree fali modelu ida ne’ebé mak diak liu atu kontinua fali projetu ne’e.

PM Taur Matan Ruak, Sistema pagamentu ba idozus sira, desde VI Governu halo ona esforus, maibé sei hasoru nafatin difikuldades.

“VIII Governu kuandu tama, ita nia tezoru osan hela de’it US$ 20 milloens, tanba ne’e mak foin dadauk ita haruka proposta ba Prezidenti Repúblika atu promulga tan osan ne’e, ita hein katak Prezidenti Repúblika bele promulga, tanba karik la promulga, ita laiha osan atu halo despezas,” dehan Taur Matan Ruak.

Tanba ne’e, PM Taur kompromete katak, iha VIII Governu ne’e, sira sei esoforsu aan atu hadia diak liu tan sistema pagamentu ba idozus sira.

“Iha ona banku movel, maibé iha kazu balun iha Suku balun iha nafatin problema. Ami sei kontinua halo nafatin esforsu para hadia ita nia sistema hodi fasilita ita nia katuas no ferik sira, li-liu sira ne’ebé labele movimenta ba mai,” katak PM Taur.

Kona ba veteranus no antigus kombatentes, Taur Matan Ruak dehan, iha VIII Governu ne’e, kria ona ministériu ida atu tau matan de’it ba veteranu sira.

PM Taur Matan Ruak dehan, nia vizita ona Suku 442 iha tempu nia sei asume kargu hanesan Xefi Estadu.

“Problema bo’ot ida ne’ebé ha’u haree no senti mak, ita nia populasaun hanoin katak, depois ukun aan, buat hotu mosu de’it, ida ne’e problema mentalidade ida. Ita presiza halo esforsu para hadia sira nai moris,” dehan Taur Matan Ruak.

Nia afirma, Estadu hadia ona estrada, bee moos, loke eskola ba povu nia oan sira para povu nia oan mós aproveita oportunidade hodi hadia sira nia moris.

“Maibé hanesan ita hatete, subsidiu temporariu diak liu subsidiu ida ne’ebé permanente, tanba subsidiu permanente kria dependensia, tanba ema hotu hanoin katak, Estadu iha osan, entaun nia la halo esforsu. Ha’u hanoin problema ida ne’e mak ita nia nasaun tenki tau atensaun liu,” dehan PM Taur.cos

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *