JavaScript must be enabled in order for you to see "WP Copy Data Protect" effect. However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser. To see full result of "WP Copy Data Protector", enable JavaScript by changing your browser options, then try again.

IP tenke halo hodi halakon konfuzaun iha públiku ■Aktu VII Governu legal

IP tenke halo hodi halakon konfuzaun iha públiku ■Aktu VII Governu legal

Xefi Bankada CNRT, Duarte Nunes, hateten, Inkéritu Parlamentar (IP) tenke halo, atu nune’e bele hatene dalan ida ne’ebé loos liu hodi halo transferensia osan husi Fundu Petrolíferu (FP), nune’e públiku labele konfuzaun bebeik, tanba VII Governu kontinua defende levantamentu millaun US$70 ne’ebé laiha autorizasaun husi Parlamentu Nasionál (PN) kontinua loos.

“Iha ami nia deklarasaun katak ami hanoin atu halo inkéritu Parlamentar, ba lalaok balun ne’ebé ami nota presija halo investigasaun klean, para ita hatene no fó informasaun klaru ba povu, ida ne’e mak ami nia intensaun,”dehan Xefi bankada CNRT, Duarte Nunes ba jornalista iha PN, Tersa (14/08/2018).

Deputadu CNRT ne’e hateten, bankada Ida-idak iha nia interpretasaun ne’ebé lahanesan, tanba Tribunal anunsia ona desizaun konstitusionalidade ba dekretu lei autorizasaun fundu petrolíferu USD millaun 140, maibe bankada opozisaun kontinua dehan defende desizaun VII Governu loos.

Tanba liu hosi IP ne’e bele deside entre situasaun rua, tanba deputadu bankada governu ne’e konsidera, lei labele admíte ba situasaun rua.

“Ne’e ida-idak nia interpretasaun, tanba lei ne’e ida de’it, situasaun ida mak lei admíte, lei la admíte situasaun rua, tanba ne’e mak ita presija investiga didi’ak, tanab inkéritu Parlamentar ne’e hanesan komisaun ida, ne’ebé formadu husi grupu deputadus ne’ebé iha representante deputadu husi partidu hotu ne’ebé iha Parlamentu, pois sira haré no aranja ka selu ema espesialista sira husi liur, ba jurista sira ne’ebé iha kapasidade atu halo análija ba situasaun, depois fó relatóriu, hafoin ita hotu hatene, saída mak loos, Selae polémika ne’e la’o nafatin, tanba Tribunal dehan ida ne’e mak loos, maibe sira dehan sira nia mós loos nafatin, entaun ida ne’ebé mak loloos ne’e, ne’e povu kontinua konfuzaun nafatin, tanba ne’e mak iha tempu oin mai ami atu halo rezolusaun ida, karik partidu 4 ne’e hotu-hotu konkorda, ida ne’e sei iha diskusaun hela, Ita atu halo inkéritu, para loos ne’e ida ne’ebé, tanba loos ne’e labele rua, tenke ida de’it, selae lei ne’e halo konfuzaun ba povu, hotu-hotu loos de’it, entaun ita atu la’o ba iha ne’ebé, tanba ne’e mak ita buka hatene”dehan Duarte Nunes.

Lee hotu :   Alkatiri deklara VII Governu la’os Governu jestaun

Tuir deputadu CNRT, Inkéritu Parlamentar, sei la aumenta impase ruma, tanba atu deside de’it situasaun rua ne’ebé sei hamosu konfuzaun iha públiku.

“Ne’e laiha impase, tanba ita hakarak klarifika situasaun rua, ne’ebé dehan foti osan laiha autorizasaun mós bele, maibe foin dadauk desizaun Tribunal dehan tenke hetan autorizasaun husi Parlamentu, ne’eduni ita tenke hatene ida ne’ebé mak loos,”afirma Nunes.

Iha sorin seluk, deputadu bankada FRETILIN, Antonino Bianco, konsidera, deputadu husi AMP la intende desizaun Tribunal Rekursu nian, tanba ne’e mak halo deklarasaun iha públiku atu halo IP ne’e.

“Maluk sira foti asuntu ne’e, sira la lee, ne’e mak sira foti deklarasaun ne’e iha públiku, deklarasaun ida ne’ebé naran-naran de’it, akordaun Tribunal mai hatete katak, uluk prinese rekezitus, ida ne’e mós la kontra konstituisaun, maibe ultrapassa mós lei balun nia hanoin, ne’e mak hamosu intendementu seluk fali konaba prinsípiu duodésimu ne’e, tanba ne’e mak iha Juiz tolu mak deside, ida seluk hamosu abstensaun, hodi hasai deklarasaun, rua mak apoia, ne’ebé buat ne’e regra, ne’eduni sira atu halo inkéritu halonusa se fundu ne’e transfere tuir regras, sira la intende saída mak Tribunal fó,”dehan deputadu Antonino Bianco.

Deputadu opozisaun ne’e afirma, akordaun Tribunal la hateten aktu VII Governu kontra lei, no buat ne’ebé VIII Governu halo hodi reforsa de’it VII Governu nia desizaun.

“Akordaun Tribunal nian ne’e hateten, buat ne’ebé uluk sétimu Governu halo ne’e mak loos, priense rekezitus, VIII Governu halo ne’e mai reforsa de’it buat ne’ebé VII Governu halo, prinsípiu ne’e ezekusaun duodésimu nian, lei jestaun finanseira nian, ne’eduni laiha violasaun ida, transfereinsia dentru prinsípiu duodésimu fó hatene de’it ba Parlamentu, transferensia iha OJE ne’e mak tenke hetan autorizasaun husi PN,”katak Bianco.

Lee hotu :   FDD harii hodi responde povu nia halerik

Hatan ba kestaun ne’e, Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Arão Noe de Jesus Amaral, hateten, rejimentu Parlamentar fó dalan ba bankada Parlamentares sira atu halo inkéritu Parlamentar, maibe bainhira iha prosesu diskusaun OJE nian, atividades ka asuntu seluk sei pendente hotu.

“Ne’e desizaun polítika husi bankada nian sujestaun, ita hein, maibe agora ita iha faze debate orsamentu, normalmente, atividades sira seluk suspende hotu, tanba ne’e mak konklui tiha lai debate ba Orsamentu 2018, depois mak ita haré asuntu sira seluk,”hateten Arão Noe.

Arão Noe esklarese, Mekanizmu hotu define klaru ona iha rejimentu, tanba ne’e depende bankada Parlamentares sira halo rezolusaun de’it.

“Nia legalidade rejimentu hateten bankada sira bele kria inkéritu Parlamentar, ne’e bele, maibe hau la’os dehan tenke, bele kria tanba rejimentu fó dalan, mekanizmu lei define klaru ona, depois sei iha rezolusaun ida para atu define nia mekanizmu sira,”Arão Subliña.

Iha fulan Maiu tinan 2018, iha Governasaun da-hitu ne’ebé lidera husi eis Primeiru Ministru Marí Alkatiri halo transferênsia osan husi Fundu Petrolíferu USD $70 milloens hodi sustenta mákina estadu ho meius fó informasaun de’it ba Parlamentu, maibe lahetan autorizasaun husi Parlamentu Nasionál.

Enkuantu iha mandatu VIII Governu konstitusionál, Governu haruka dekretu lei nú 1/V primeira autorizasaun extraordinária hodi halo transferênsia osan husi fundu petrolíferu ba Parlamentu Nasionál hodi hetan autorizasaun, hafoin passa, Parlamentu haruka hikas ba Prezidente Repúblika, Francisco Guterres Lú-Olo, maibe tanba maosu diskusaun entre bankada opozisaun no governasaun, Xefi estadu haruka fali ba Tribunal Rekursu hodi halo fiskalizasaun preventiva, maibe Tribunal anunsia katak laiha inkonstitusionalidade ruma, hafoin hetan desizaun, Xefi estadu promulga ona dekretu lei nú 1/V primeira autorizsaun ne’e.Say

Add to Comments Here!!!!

error: Content is protected.
Secured By miniOrange
You might also like:
Antoninho Bianco konsidera OJE tau ba “saku azul”

Deputadu bankada FRETILIN, Antoninho Bianco, konsidera...

Prezidente Repúblika husu hadia orgániku VIII Governu

Primeiru  Ministru (PM), Taur Matan  Ruak,...

Jornal Semanário GMNTV,Edisaun 12 Agostu 2018

Close