JavaScript must be enabled in order for you to see "WP Copy Data Protect" effect. However, it seems JavaScript is either disabled or not supported by your browser. To see full result of "WP Copy Data Protector", enable JavaScript by changing your browser options, then try again.

PN husu ANC-MAE kontrola publikasaun Website ho konteúdu pornográfiku

PN husu ANC-MAE kontrola publikasaun Website ho konteúdu pornográfiku

Parlamentu Nasionál (PN) liu hosi Grupu Muller Parlamentár (GMPTL) husu Autoridade Nasionál no Komunikasaun (ANC-sigla portugés) atu kontrola publikasaun website sira ne’ebé konteúdu pornográfiku, tanba asesu livre hosi labarik no foinsa’e sira kauza ba soe bebé arbiru.

Aleinde ne’e, GMPTL mós hus ba Ministériu Administrasaun Estatal (MAE) liu hosi kria rezolusaun ruma, hodi fó kbiit ba autoridade lokál sira, atu bele kontrola no tau regra ba ema ne’ebé tama sai iha bairru no uma kos sira hotu, inklui fatin prostituisaun ne’ebé eziste iha bairu sira.

“Organizasaun feto potensiál iha munisípiu mós rekomenda nafatin atu nune’e bele intensifika tan sosializasaun ba edukasaun sosial no bele haree ba xefe suku sira, ne’e rekomendasaun ida ne’ebé hetan iha tinan kotuk. Autoridade lokál presija koordena ho saúde para  hatene ema nain hira isin rua iha nia suku, ni Hela metin ka oinsa, para ita bele hatene kauza sira ne’e”, deklara  Prezidente GMPTL, deputada Lídia Norberta, ba jornalista sira iha PN, Segunda (24/08/2020).

Nia dehan, MAE tenke kria regulamentu ida nune’e xefe suku ho xefe aldeia sira mos hatene kontrola ema tama no sai iha suku laran hodi bele fasil identifika kauzas refere.

“Kontrola ne’e la’os atu bandu total, tanba vida seksual ema nian ne’e livre, maibe iha momentu ida ne’ebé nia vida seksual ne’e rezulta ba kosok oan ida, iha ne’eba mak autoridade sira mós iha dever para atu hatene”, dehan deputada Lidia Norberta.

Deputada Lidia Norberta hatutan, tuir dadus hosi instituisaun relevante katak, kuaze telefone (Hand Phone-HP) ne’ebé mak ema hotu-hotu uza iha Timor hotu-hotu hetan asesu ba pornografia.

Lee hotu :   MOPTC sei revé eis membru Governu uza telefone gratuita

“Hosi dadus ne’ebé mak instituisaun relevante sira iha, kuaze telefoni ne’ebé mak ema hotu-hotu uza no labarik sira uza iha Timor, hotu-hotu hetan asesu ba pornografia, ho website sira kona-bá pornografia ne’e fó asesu hotu, entaun iha ne’e ministeriu kompetente ne’ebé ka’er mós ANC ho órgaun sira seluk, tenke halo maneira oinsa sensura ba website sira ne’ebé mak iha konten pornografia ne’e, se bele kontrola didi’ak”, afirma deputada bankada FRETILIN ne’e.

Nia dehan, GMPTL iha perspetiva oinsa mak atu hanorin edukasaun seksual ne’e hahú nível ensinu pre-primaria, nune’e proteze labarik sira hosi abuju seksual no kazu insestu.

“Tanba dala barak mosu kazu insestu, maibe labarik sira rasik la komprende katak ema viola sira nia isin ne’ebé proibidu”, tenik nia.

Antes ne’e mós hamosu polémika públiku kona-bá livru edukasaun seksual ne’ebé bele asesu hosi ensinu pre-primaria sobre koñesimentu edukasaun seksual.

“Maibe iha momentu ne’e iha polémika ida, tanba balun aseita katak atu introduz ona livru ne’e ho materia ida ne’ebé mak tuir lolos dehan ema bo’ot de’it mak bele asesu, labele labarik kiik, maibe iha balun mós hakarak fó ona ba labarik sira. Maibe hosi ami GMPTL nia perspetiva katak, se ita taka informasaun ba labarik sira, maibe labarik sira iha maneira oinsa mak atu bele hetan informasaun, satán ohin loron ema hotu hetan asesu ba internet”, haklean deputada Lidia Norberta.

Prezidente GMPTL ne’e sublinha, organizasaun feto potensial sira rekomenda mós atu kontrola fatin prostituisaun iha otel sira.

“Tanba fatin sira ne’e mak maioria sai hanesan fatin konsentrasaun bainhira ema ruma hanoin halo buat ruma halai hotu ba iha ne’ebá, tanba ba lalehan ne’e dalan ida de’it, maibe ba infernu ne’e dalan barak loos”, dehan deputada Norberta.

Lee hotu :   PM Taur: Semana oin aprezenta jornada OJE 2021

Nia hatutan, dala barak dehan labarik tinan 7 no 8 sira ne’e labele aprende lai kona-bá edukasaun seksual ne’e, maibe akontese barak ona, labarik ho idade ki’ik, nia lakoñese nia isin, afínal iha momentu ida nia isin ne’e violadu hela, maibe nia rasik lahatene.

“Kuandu fo-foun dehan katak insestu, maibe komunidade rasik la komprende insestu ne’e oinsa, tanba ne’e tenke halo sosializasaun mós ba komunidade, saida mak insestu, insestu ne’e tentativa relasaun seksual entre familia iha ligasaun ran, maibe ema seluk ne’ebé laiha ligasaun ran mak halo, ne’e la’os insestu, ne’e violensia seksual ho asedu seksual”, realsa nia.

Tanba ne’e presiza fahe informasaun ba oan sira tinan lima ba leten atu bele salva labarik sira hosi violasaun sira, tanba sira rasik hatene ona katak isin ne’ebé vital liu bainhira ema seluk kaer, ida ne’e tama ona kategoria seluk, isin ne’e sagradu ne’e duni ema ne’e hanoin aat bainhira ka’er, entaun tenke denunsia.

“Se la’e, bainhira ema ruma ka’er labarik kiik sira nia isin mós sira sente di’ak hela, tanba sira la komprende kona-bá buat sira ne’e, maibe ita rasik mak taka informasaun ba ita nia oan sira, no tau hela oan sira ba vítima”, tenik atúal Sekretária meza PN ne’e.

Líder feto Parlamentu ne’e mós husu ba governu atu reforsa servisu PSIK nian, nune’e, PSIK bele halo servisu ho lais no di’ak liu tan.

“Se bele governu bele reforsa nafatin parte forensik PSIK nian, no aumenta ekipamentus ba PSIK, maibe dadaun sufisiente hela, maibe  seidauk to’o iha standar ida ne’ebé mak ita hakarak, hodi bele atende ba situasaun hotu. Tanba ne’e mak di’ak liu governu mos bele aposta iha asuntu ida ne’e”, esplika nia.

Lee hotu :   PR PRONTU PARTISIPA REUNIAUN ASEMBLEIA JERAL ONU

Relasiona ho kazu soe bebé ne’ebé aumenta ba bei-beik iha Timor-Leste, antes ne’e membru Parlamentu sira mós rekomenda dala barak ona ba inan-aman no ministériu edukasaun, atu promove edukasaun seksual ba foinsa’e no estudante sira, nune’e  foinsa’e sira feto no mane, bele proteze aan no bele hatene responsabilidade nia aktu, bainhihra rezulta bebé ida. Say

Add to Comments Here!!!!

error: Content is protected.
Secured By miniOrange
You might also like:
PM Taur preokupa sidadaun hakat liu fronteira ho ilegál

Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak,...

PR Lú Olo promulga ona lei MPKK

Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres Lú...

Semana ne’e, Governu sei diskute estensaun Estadu Emerjénsia ba dalima

Primeiru Ministru (PM), Taur Matan Ruak,...

Close