Manuel Tilman: Orsamentu Retifikativu la fó benefísiu ba povu

Jurista Timor-Oan, Manuel Tilman, konsidera, Orsamentu Retifikativu (OR) tinan 2021 nian, sei la apoia povu iha situasaun Serka Sanitária (SS) no Konfinamentu Domisiliáriu Jerál (KDJ), tanba Governu la aloka osan ba Banku Nasionál Komérsiu Timor-Leste (BNCTL-Sigla Portugés) nu’udar banku ne’ebé fó empréstimu ka kréditu ba Timor-Oan no Setór Privadu sira.

Manuel Tilman hateten, mesmu aplika hela estadu emerjénsia ba da-13, SS no KDJ ba datolu, maibé roda ekonomia tenke sirkula nafatin, nune’e labele afeta ba nesesidade povu nian, durante situasaun COVID-19.

Tan ne’e, eis deputadu ne’e esplika, loloos proposta Orsamentu Retifikativu, Governu tenke tau fundu ba BNCTL, atu dudu ekonomia rai-laran la’o  nafatin iha situasaun COVID.

“Buat ida seluk mak aloka USD 40 milloens ba BNCTL, ba kapitál sosiál katak, kapitál ida ne’ebé hanesan banku operasionál ne’ebé bele jere hodi tulun Timor-oan sira hodi halo ekonomia la’o ba oin, ida ne’e mak mate liu tiha, transfere zero”,hateten jurista ne’e, iha nia knaar fatin Praia dos Coqueiros, Díli, Sesta (07/05).

Ekonomista ne’e orgullu ho to’os na’in sira, tanba situasaun serka sanitária no konfinamentu, produtu lokál kontinua iha rezultadu ne’ebé diak, maibé sirkulasaun osan iha merkadu mak mínimu liu. Nune’e halo povu la dun hetan rendimentu diak.

“Tenke ser orgullu ho sira, tanba produtu nasionál ne’e la falta, merkadu, kios sira ne’e, Komérsiu sira ne’e nakonu ho sasán, sei la hamlaha iha Timor, maibé osan mak laiha. Osan ida be retifikasaun orsamentál 2021 ne’e la favorese povu” termina eis deputadu ne’e.

Iha Orsamentu Jerál Estadu tinan 2021 nian, Governu prevee Millaun 40 ba BNCTL, husi dotasaun governu hotu. Maibé hafoin halo alterasaun dahuluk ba lei númeru 14/2020, ne’ebé aprova OJE 2021, hodi realoka osan restu ne’ebé ezekuta lahotu husi tinan 2020 nian.

Maibé iha debate Orsamentu Retifikativu Governu ko’a osan millaun USD 15 husi BNCTL, hodi reforsa fundu kontijénsia, nune’e osan ba BNCTL 0%.

Tanba Ministru Finansa konsidera, iha difikuldade bainhira implementa kréditu iha situasaun pandemia COVID-19, tanba roda ekonomia kuaze paralizadu.

Orsamentu Retifikativu ne’ebé Xefe Estadu promulga hamutuk Millaun USD 633 resin, hodi prevee ba kombate surtu COVID-19 no rezolve dezastre naturál. San

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *