Líder karismátiku, Kay Rala Xanana Gusmão, hatete, Covalima oan sira iha obrigasaun atu estuda no dezenvolve didiak istória masakre 6 de Setembro Negro 1999.
“Masakre 6 de Setembro ema laos nain ida rua tolu mak mate ,maibe rega ema barak ba kuadru politiku sira, kuadru militar sira, nune’e fo valor ba masakre Setembru Negro, mas hau husu ba jovens sira labele haluha terus todan husi kedas 1975 iha ne’ebé de’it no masakre 6 de Setembro Negro depois de referendu ida ne’e respeitu, masakre husi 1975 to’o 1999, tamba imi joven sira ikus mai imi la lee istória ne’ebé inisitiva ne’e diak para imi simu hatama imi nia ulun istória ne’e imi nia povu nian, imi nia avo, tiu sira halo funu terus hodi ita manan ne’e, ba hau se mak iha oin povu Timor Leste, tamba ne’e imi joven sira tenki buka konese, sé lae sira ne’e no ami sira ne’e mate hotu. Imi ladun sente nia responsabilidade, ba futuru ladun sente katak, imi iha obrigasaun atu dezenvolve no atu estuda didiak, ba feto no mane sira ne’ebé baku no tiru sira mate, ema mate iha sorin mós sei la’o nafatin oan kous hela ba mós soe hela la’o nafatin lakon buat hotu hotu, laos riku, mate hamlaha, mate tamba moras hau kuandu mai ne’e hau tenki fanu no baxa imi herois, herois ne’e iha ne’e iha imi nia istória ne’ebé imi tenki buka rasik hodi hakerek iha istória tamba terus“, Líder Karismátiku, Kay Rala Xanana Gusmão, hatete lia hirak ne’e hafoin sai oradór iha semináriu komemorasaun 6 de Setembro Negro iha Suai, semana kotuk, tinan ne’e.
Lider istóriku, Kay Rala Xanana Gusmão, ho lian maka’as fanun munisípiu Covalima oan sira, atu bo’ok an hodi buka hatene istória masakre 6 de Setembro Negro ne’e, tanba Timor-oan lubuk ida mak mate iha masakre refere.
Nune’e ohin Timor-Leste ukun rasik an ne’e, la’os ema hodi tau iha bandeza mak fó, maibé selu ho ran no ruin.
Tuir Kay Rala Xanana Gusmão, katak, jerasaun foinsa’e sira dadaun ne’e ladun sente no ladun valoriza ba luta ne’ebé povu Timor-Leste hala’o iha tempu funu, tanba ne’e husu ba joven Covalima oan sira, atu buka hatene istória husi inan-aman, antes sira hakotu nia peregrinasaun iha mundu.
Padre kapelaun prizaun Becora no Gleno, Francisco Barreto, ho matan ben nakonu husu ba joven sira atu respeita lider istóriku sira hodi fó valor, no kontinua luta hodi kontribui ba dezenvolvimentu rai doben ida ne’e.
“Ita kontinua luta ba oin para ita nia ukun rasik-an ne’e, hodi dezenvolve ita-nia rai ne’e, Igreja Katólika partisipa iha libertasaun, ikus ikus ne’e ita la konsidera lider istóriku sira, hau emosaun triste la fó valor ita nia lider istóriku no ita nia aman konta istíria ita cuek deit internet mak diak liu, ida ne’e mak halo hau emosaun, triste haree situasaun ida ne’e”, dehan tan Padre Francisco Barreto.
Entretantu lider karismátiku, Kay Rala Xanana Gusmão, hetan konvite husi Asosiasaun Estudante Juventude Suai nu’udar oradór ba semináriu komemorasaun 6 de Setembro Negro no koalia kona-bá prosesu libertasaun ukun rasik-an. tos
