GMN TV Sosiedade OJE 2021 tenke aloka máximu ba setór agrikultura

OJE 2021 tenke aloka máximu ba setór agrikultura

0 views

Porta voz Grupu Movimentu Agrikultór Munisípiu sia (9), Cárlos Sarmento, husu atu Orsamentu Jerál Estadu tinan 2021, tenke aloka máximu ba setór agrikultura, tanba agrikultura nu’udár aliserse ba diversifikasaun ekonomia.

“Sensus agrikola 89.8% família mak moris depende ba agrikultura, hodi sustenta moris loro-loron nian. Ida ne’e refleta ba ami sira iha nivel baze ne’ebé depende ba setór agrikultura, hodi sustenta ami-nia moris loro-loron, maske nune’e realidade hatudu katak dékada ida ikus ne’e Governu halo alokasaun orsamentu ba setór agrikultura kada tinan mak menus husi 3%, iha polítika (policy) Governu ko’alia halo investimentu, maibé iha alokasaun OJE seidauk iha seriedade atu halo investimentu hodi dezenvolve setór agrikultura”,  Porta voz Grupu Movimentu Agrikultór Munisípiu sia (9) hato’o informasaun ne’e liu husi konferénsia imprensa iha salaun Asosiasaun HAK, Farol-Díli, Kuarta (14-10-2020).

Nia akresenta, agrikultura nu’udár setór produtivu ne’ebé bele substitui dependénsia Estadu nian ba rendimentu husi setór mina no gas. Agrikultura sai hanesan setór ne’ebé importante liu iha ema nia vida moris, ida ne’e hatudu husi lisaun durante períodu krize mundiál husi pandémia COVID-19 ne’ebé afeta ba nasaun barak krize ai-han.

“Tuir projesaun Organizasaun Ai-Han Mundiál (WFP-Sigla Ingles) produsaun agrikultura iha mundu bele monu menus husi 5%, situasaun ida ne’e afeta mós ba Timor-Leste durante periódu pandémia COVID-19 no aplikasaun Estadu Emerjénsia (EE) afeta tebes ba stock ai-han iha rai-laran, tanba ita rasik menus halo produsaun agrikultura no konsege halo pániku ba sidadaun hotu. Tuir planu rekuperasaun ekonómika hatúr setór agrikultura nu’udár setór importante liu-liu refere ba produsaun fós, hadi’a irigasaun liu husi fó apoiu máximu tinan tolu (3). Ida ne’e planu ne’ebé adekuadu hodi hasa’e produsaun rai-laran no Estadu rezilente hasoru kualkér krize mundiál ruma ne’ebé karik akontese”.

“Padraun jéneru hatudu katak 77% feto iha área rurál no 76% mane iha área rurál konsidera sira-nia-an nu’udár agrikultór (sensus 2015). Maioria atividade agrikultura hirak ne’e mak subsisténsia, produs hodi konsumu loro-loron no lori balun ba fa’an iha merkadu lokál bainhira produsaun barak. Feto maioria mak domina iha merkadu lokál entre 75%-85%, hodi fa’an tutan sira-nia produsaun sira ne’ebé produs husi sira-nia to’os ka natar, maibé fasilidade sira mak la adekuadu no dalaruma feto sira hasoru abuzu seksuál”.

Tuir Cárlos, presiza halo investimentu liu husi alokasaun OJE 2021 hodi dezenvolve setór agrikultura ho maneira ne’ebé inkluziva ema ho defisiénsia feto no mane, mak sai hanesan elementu xave ba redus pobreza iha Timor-Leste.

Iha loron 13, fulan Outubru, tinan ne’e, reprezentante agrikultór husi munisípiu sia (9), inklui ema ho defisiénsia no grupu feto sira konsentra hamutuk iha Díli, halo submisaun konjunta ida hodi submete ba Parlamentu Nasionál no Grupo Mulher Parlamentar (GMP-TL), inklui ministériu relevante.

Entretantu Grupu Movimentu Agrikultór Munisípiu Sia (9) mak hanesan Aileu, Baucau, Bobonaro, Covalima, Ermera, liquiça, Manufahi, Viqueque, inklui Rejiaun Administrativa Espesiál Oe-Cusse Ambeno (RAEOA). eni


Banner

Foto

Notisia Ikus

Ohin, Governu reativa sirkulasaun transporte públiku

September 10, 2021
Governu liu husi Ministériu Transporte no Komun...

KM reativa ona atividade relijiozu

September 10, 2021
KonselluMinistru (KM) aprova ona alterasaun dahu...

Governu hakotu KOJ iha Díli, mantein SS iha Munisípiu haat

September 9, 2021
Governu liu husi Konsellu Ministru (KM) deside o...

Partisipa asembleia parlamentar iha Áustria “importante iha transparénsia”

September 9, 2021
Eis Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, ha...

PR promulga alterasaun dahuluk LRE

September 9, 2021
Prezidente Repúblika (PR), Francisco Guterres L...
1 2 3 636

About

Grupo Média Nacional was founded on the 19th December, 2003 with the aim of contributing to the development of media in the newly independent Timor-Leste. In that respective year, "Jornal Nacional Semanário" weekly newspaper was launched and in 2005 the Group ... more

Phone: 3311441
Email: [email protected]
Address: Dom boaventura no 8, Bebora Dili, Timor Leste.

GMN Map

Copyright © 2021 GMN TV | All right reserved.
apartmentmap-marker